Adem- en ontspanningstherapie binnen de fysiotherapie - een overzicht van artikelen

Wat is adem- en ontspanningstherapie?

Adem- en ontspanningstherapie richt zich op het bewust beïnvloeden van ademhaling, spierspanning en aandacht, met als doel het autonome zenuwstelsel beter te reguleren. Het vertrekpunt is dat ademhaling niet alleen een fysiologisch proces is, maar ook sterk samenhangt met stress, emoties, percepties en gedrag.

Binnen de fysiotherapie wordt adem- en ontspanningstherapie steeds vaker benaderd vanuit een biopsychosociaal perspectief. Niet als losse techniek, maar als integraal onderdeel van klinisch redeneren en begeleiden van patiënten met complexe of aanhoudende klachten.

Wat doet adem- en ontspanningstherapie, wat zijn de effecten bij mensen met klachten in het bewegen?

Bij veel patiënten met bewegingsklachten is sprake van verhoogde spierspanning, hyperventilatie, stressgevoeligheid of moeite met herstel. Adem- en ontspanningstherapie kan bijdragen aan:

• verlaging van arousal en stressrespons

• verbetering van lichaamsbewustzijn

• meer gevoel van controle en veiligheid

• betere belastbaarheid en herstel

Deze effecten werken vaak indirect, maar diepgaand. Door rust en regulatie te herstellen, ontstaat er ruimte voor leren, bewegen en gedragsverandering.

Wanneer is adem- en ontspanningstherapie zinvol, bij welke klachten?

Adem- en ontspanningstherapie is met name zinvol bij:

• aanhoudende pijnklachten

• nek-, rug en schouderproblematiek

• spanningsgerelateerde klachten

• vermoeidheid en stressgerelateerde uitval

• patiënten die moeilijk tot ontspanning of herstel komen

Juist wanneer het biomedische model onvoldoende verklaring of houvast biedt, kan deze benadering richting geven.

Hoe passen fysiotherapeuten adem- en ontspanningstherapie toe in hun behandeling?

Als fysiotherapeut zet je adem- en ontspanningstherapie niet als trucje, maar als begeleidend proces. Dat vraagt om:

• goede uitleg en educatie

• afgestemde adem- en aandachtsoefeningen

• aandacht voor autonomie en tempo van de patiënt

• integratie in bewegen en dagelijkse activiteiten

De artikelen op deze pagina helpen je om deze principes beter te begrijpen én praktisch toe te passen, zodat ademhaling en ontspanning een vanzelfsprekend onderdeel worden van jouw therapeutisch handelen.