De gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) voor kinderen – hoe staat het daarmee?

In dit artikel lees je alles over leefstijlverandering bij kinderen. De gecombineerde leefstijlinterventie of GLI, die sinds 2 jaar voor volwassenen wordt, moet natuurlijk ook voor kinderen met gezichtsproblemen beschikbaar worden. Maar zover is het nog niet…

Wat is de actuele stand van zaken? In dit artikel lees je alles over:

leefstijlcoaching voor kinderen

Wat is de GLI voor kinderen?

Een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) is gericht op mensen met een specifiek risicoprofiel. Bij volwassenen betekent dit dat iedereen vanaf 16 jaar met ‘een matig verhoogd gewichtsgerelateerd gezondheidsrisico’ (volgens de indicatiecriteria uit de NHG standaard Obesitas en de Zorgstandaard Obesitas) in aanmerking komt. De GLI wordt vergoed uit de basisverzekering. Hier kun je een interessant artikel over de GLI voor volwassenen lezen.

De GLI voor kinderen is gericht op kinderen met overgewicht. Het indicatiegebied is nog niet gedefinieerd maar zal zeer waarschijnlijk sterk overeenkomen met het indicatiegebied bij volwassenen.

Hoe ziet een GLI eruit?

Een GLI bestaat uit een programma van 2 jaar. Daarin wordt het kind begeleid door een leefstijlcoach en soms ook door een diëtist, fysiotherapeut en/of psycholoog. Er zijn twee fasen in de GLI:

  • 12 maanden begeleiding/behandeling en
  • 12 maanden onderhoud. 

Je kunt niet zelf een GLI ‘verzinnen’; het programma dat je volgt moet voldoen aan de ‘eerste aanwijzingen voor effectiviteit‘ zoals die op de website loketgezondleven.nl van de overheid zijn gepubliceerd. Verderop in dit artikel lees je hier meer over.

Speciaal voor kinderen – wat is er dan anders?

Een programma gericht op het verbeteren van leefstijl voor kinderen heeft natuurlijk een aantal bijzondere kenmerken. Natuurlijk staat de leefstijl van het kind centraal, maar de rol van de ouders is zeker zo belangrijk. 
Een kind, en ook een puber, is nu eenmaal niet volledig in staat om zelf volledig verantwoordelijk te zijn voor zijn eigen gezondheid. Ouders spelen door hun opvoeding en ondersteuning een cruciale rol. Daarnaast blijkt uit onderzoek dat de ‘voorbeeld-rol’ van ouders uiterst belangrijk is. Een effectieve GLI voor kinderen ruimt dus voldoende plaats in voor de rol van de ouders: ‘kinderleefstijlcoaching’ is daarmee dus ook ‘ouderleefstijlcoaching’.

Het probleem: kinderen hebben een slechte leefstijl

Het is natuurlijk geen nieuws dat kinderen (en volwassenen) in Nederland een slechte leefstijl hebben. Maar hoe groot is dat probleem nu eigenlijk?

Overgewicht

De cijfers van overgewicht en obesitas bij kinderen geven aan dat zo’n 15 % van alle kinderen tot 18 jaar te zwaar is (overgewicht of obesitas). Om wat exacter te zijn: 13% van de 4 tot 12-jarigen en 19% van de 12 tot 16-jarigen.

Het is zeer ernstig te noemen dat deze cijfers al jaren een stijgende trend hebben. Alarmerend is echter dat overgewicht en obesitas op steeds jongere leeftijd wordt gesignaleerd.

Ongezond eten

Een groot probleem in ons westers eetpatroon is de ‘rijkheid’ van het eten. Het westerse eetpatroon bevat forse hoeveelheden energie, vaak in de vorm van suikers. Vezels en andere ‘balast-stoffen’ ontbreken vaak. Terwijl juist deze stoffen zouden kunnen zorgen voor een verzadiging en het lichaam (en maag/darmsysteem in het bijzonder) aan het werk kunnen zetten. 

De belangrijkste inzet van een GLI zal dan ook vaak zijn een voedingspatroon te ontwikkelen met voedsel dan minimale bereiding heeft ondergaan en dat een lage glycemische index heeft.

Te weinig bewegen

Door alle technologische ontwikkelingen bewegen we steeds minder. Kinderen spelen steeds minder buiten op straat. Ook nemen steeds minder kinderen deel aan sport. En dat eist zijn tol: kinderen (en later ook de volwassene) zijn minder fit, hebben vaker fysieke klachten, ontwikkelen zich minder goed en ‘groeien langzaam dicht’.

Andere oorzaken voor ‘gewichtsgerelateerd gezondheidsrisico’?

Belangrijk om te benadrukken dat overgewicht zeker niet altijd door ongezond eten en te weinig bewegen wordt veroorzaakt. Een kind met overgewicht moet altijd door een huisarts worden gezien om andere oorzaken uit te sluiten. Erfelijkheid, stofwisselingsaspecten, lichaamsbouw, etc. spelen met regelmaat een belangrijke rol. Ook wordt steeds duidelijker dat ook het genetisch profiel een aanleg kan veroorzaken bij het kind.

Leefstijlcoaching – door een kinderfysiotherapeut?

Om leefstijl bij kinderen te verbeteren kan hulp en ondersteuning nodig zijn. Gedragsverandering is niet gemakkelijk dus een goede coach kan het verschil maken. 

Wat moet een leefstijlcoach kunnen als hij/zij cliënten begeleid in een gecombineerde leefstijlinterventie voor kinderen? Best veel eigenlijk. 

Uitgaande van de kennis en kunde die een algemeen fysiotherapeut heeft, op basis van zijn HBO opleiding, is aanvulling nodig op het gebied van voeding, slaap en ontspanning.

Daarnaast moet je als leefstijlcoach natuurlijk voldoende kennis hebben van gedragsverandering en bekwaam zijn in coaching en gespreksvoering. 

Bij het begeleiden van kinderen en hun ouders komt daar nog bij dat je inzicht hebt in de ontwikkeling van het kind, zowel motorisch als sociaal-emotioneel. Verder is gebleken dat verbinding met de zorg, het sociale domein en de maatschappij cruciaal is. En tenslotte moet je in staat zijn om ouders te coachen in hun pedagogische/opvoedende rol. 

de gecombineerde leefstijlinterventie voor kinderen

Dat is een mooie maar ook pittige klus. En dat vergt veel van de kinderleefstijlcoach. Is een kinderfysiotherapeut dan dus de meest geschikte persoon om deze taak op zich te nemen? Ja, waarschijnlijk wel. Met aanvullende scholing gericht op leefstijl en eventueel ook aanvullende scholing op de coachende en pedagogische taken voldoe je als kinderfysiotherapeut volledig aan de competenties voor ene kinderleefstijlcoach.

Vergoeding van een kinder-leefstijlinterventie

Een kinderleefstijlinterventie, zoals een GLI, wordt nog niet vergoed vanuit de basisverzekering. Wel lopen er pilots in Nederland. 

Een veelbelovend project is dat van CZ, VGZ en het Maastricht Universitair Medisch Centrum MUMC+. Zij voeren sinds september 2021 een pilot uit die 2 jaar duurt. In deze pilot wordt een gecombineerde leefstijlinterventie voor kinderen uitgevoerd en een effectmeting gedaan. De pilot is een vervolg op een eerder onderzoek, het zogenaamde Your COACH Next Door project. Hieruit kwamen veelbelovende resultaten naar voren.
Nadrukkelijk is wederom in de huidige pilot gezocht naar het interveniëren op de achterliggende factoren van een ongezonde leefstijl, zoals opvoeding en de verbinding met de maatschappij en het sociale domein. 

Een mooi onderzoek dat ons belangrijke dingen gaat leren!

Welke programma’s zijn er al?

De overheid heeft een grote database met programma’s gericht op het aanpakken van gezondheidsproblemen of dreigende gezondheidsproblemen. Leefstijl komt veel voor in deze database. 

Leefstijlprogramma’s zijn in te zien op loketgezondleven.nl.

Ook kun je hier zien welke status programma’s hebben.
De programma’s die worden ingediend bij de overheid worden namelijk beoordeeld door een wetenschappelijke commissie.
Beoordelingen op niveau II en III zijn vaak beoordelingen die een status krijgen als ‘aanbevolen’ en dan in aanmerking komen voor vergoeding. Mits de regering besluit dat de gecombineerde leefstijlinterventie voor kinderen ook inderdaad uit de basiszorg vergoed gaat worden.

Een opleiding voor fysiotherapeuten tot leefstijlcoach voor kinderen

Kinderen begeleiden tijdens verandering van leefstijl is een zeer uitdagende taak. Je moet van veel zaken grondige kennis hebben, over goede coaching-skills beschikken, affiniteit met kinderen hebben en kunnen denken vanuit een integrale benadering van zorg.

Reacties zijn gesloten.